معلومدور کی، اوشاقلار خئییر و شر، دوستلوق و یولداشلیق، سادهلیک و تواضعکارلیق، دوزلوک و دوغروچولوق، عدالت، صداقت، وطنپرورلیک، بؤیوكلره حؤرمت و ... حاقیندا تصوّور و آنلاییشلارا هله کیچیک یاشلاریندان عائلهده، مکتبهقدر موسّیسهلرده و مکتبلرده ییهلنیرلر. وطنه، دوغما یوردا محبّت، هم رایلیک، سادهلیک، اَمکسئورلیک و ... بو کیمی مثبت اخلاقی کیفیتلره بؤیوک سؤز اوستادلاری اؤز اثرلرینده یوکسک قیمت وئرمیشلر. لاکین فولکلور نومونهلری بو باخیمدان اوشاقلارین تربییهسینده تاي سیز رول اویناییر.
شیفاهی خالق ادبیاتی نومونهلری بشریتین یاراتدیغی اَن قیمتلی ثروتدیر. خالق یارادیجیلیغیندا خالقین دونیاگؤروشو، حیاتا باخیشی، احوالی - روحیهسی جمع لنیب. اجدادلاریمیز اؤزلریندن سونرا گلهجک نسیللری اونوتمامیش، حیاتدا بؤیوک چتینلیكلرله اَلده ائتدیكلری هم مادی، هم ده معنوي دیرلری اؤولادلارینا میراث قویوب گئتمیشلر. خالقین موشاهیدهلرینی، تصوّور و تفكّور طرزینی اؤزونده یاشادان، خالقین طالعی، مادی-معنوي گذرانی بارهده دیرلی معلوماتلاری قورویوب بوگونوموزه قدر چاتدیران فولکلور نومونهلری خالق مودریكلیيی ایله خالق بدیعی تفكّورونون محصولودور. بو نومونهلرین ایچریسینده اَن دیرلیسی و اوشاقلارین هرطرفلی تربییهسینده عوض سیز رول اوینایانی آتالار سؤزو و مثللردیر. اونلار مین ایللرین سوزگنجیندن کئچهرک دؤوروموزه قدر گلیب چاتمیش، چوخ زنگین بیر ثروته چئوریلمیش و کوتلوی شکیل آلمیشلار. عومومی لشمیش فیکری، نتیجهنی، حؤکمو اوبرازلی شکیلده ایفاده ائدن آتالار سؤزو و مثللر بؤیوک معنا توتومونا، زنگین معنا چالارلارینا و اخلاقی-تربیوی اهمیته مالیکدیر. خالق حیاتینین بوتون دؤورلرینه و بوتون ساحهلرینه عاید معلوماتی اؤزونده یاشادان آتالار سؤزو و مثللر چوخ ییغجام اولسالار دا، اونلاردا بؤیوک ایدعا و یوکسک معنوي دیرلر ایفاده اولونور. اونلار هم درین مضمونلو، هم ده تأثیرلیدیرلر.
آتالار سؤزو و مثللردن اوشاقلارین اخلاق، اَمک، عقلی، ائستئتیک و ... تربییهسی ایشینده گئنیش ایستیفاده اولونور. بئله کی، آتالار سؤزو و مثللر تصرروفاتین، حیاتین، معیشتین بوتون ساحهلرینی احاطه ائدیر، اینسانلارا منسوب اولدوقلاری عائلهنی، خالقی، دؤولتی سئومهیی، معنوي جهتدن زنگین اولماغی اؤیرهدیر.
معلومدور کی، اخلاقی و معنوي تربییهنین موهوم ترکیب حیسسلریندن بیری وطنپرورلیکدیر. ایندی کی دؤورده اوشاقلارین وطنه محبّت روحوندا تربییهسی اولدوقجا موهوم وظیفهدیر. وطنپرورلیک تکجه وطنی سئومکله بیتمیر. اصل وطنپرورلیک وطنی یادائللیلردن قوروماق، بو یولدا ساواشماق و موباریزه آپارماقدیر. آتالار سؤزو و مثللر اوشاقلاردا خالقا، تورپاغا، ائلینه-اوباسینا محبّت حیسلری آشیلاییر، وطنین قدرینی بیلمهیی، دوشمنه باش ایمهمهیی اؤیرهدیر:
وطن ویرانه ده اولسا، جنّتدیر.
وطن ائلین ائویدیر.
وطنه گلدیم، ایمانا گلدیم.
وطنه محبّت ایمانداندیر.
وطنین بیر قیشی قوربتین مین باهاریندان یاخشیدیر.
اخلاق تربییهسینین اَن ضروری ترکیب حیصهلریندن بیری ده دوستلوغ و یولداشلیك دیر. آتالار سؤزو و مثللر اوشاقلارا قارشیلیقلی یاردیم، بیر-بیرینه دستک اولماق، چتین آنلاردا کمکینی اسیرگمهمک، یول گؤسترمک، دوستلوق، یولداشلیق، بیرلیک، هم رایلیک کیمی اخلاقی کیفیتلر آشیلاییر.
ائل بیر اولسا-داغ اوینادار یئریندن،
ائل گوجو-سئل گوجو.
ائل کئچن کؤرپودن سن ده کئچ.
ائل سئونی عالم سئور.
ائله آرخالانان باشا چاتار.
آتا-بابالاریمیز اینسانلارا، کمکه احتیاجی اولانلارا اَل توتماغی، یاردیم ائتمهیی، یئتیملرین، کیمسهسیزلرین قایغیسینا قالماغی، اونلارین حاقینی قوروماغی، مدافعه ائتمهیی اؤیرتمیشلر:
یئتیمه اؤیود وئرن چوخ اولار،چؤرک وئرن آز اولار.
یئتیم مالی اوددان یامان یاندیرار.
اَل توتانین اَلیندن توتارلار.
آتالار سؤزو و مثللر منسوب اولدوغو خالقا، ائلینه-اوباسینا وورغونلوق تربییه ائدیر، دیلینی، دوغما ائلینین طبیعتینی، وطنینین هر قاریشینی، تورپاغینی-داشینی سئومیی تربییه ائدیر، اوشاقلاردا قهرمانلیق، خالقا صداقت کیمی کیفیتلری فورمالاشدیریر. بو عیبرت آمیز سؤزلر اؤز میللی منسوبیتی ایله، تاریخی، مدنیتی، میللی-معنوي دیرلری ایله قورور دویماغی، دوشمنه قارشی آمانسیز اولماغی، قهرمانلیغی، موباریزلیگی تربییه ائدیر:
ایگید اودور، هر عذابا قاتلانا.
صداقت قهرمانین زینتیدیر.
ایگید یوز یاشار، فرصت بیر دوشر.
حیکمتلی سؤزلرده آتالاریمیز بؤیوک اوزونه آغ اولماماغی، اونلارین سؤزوندن چیخماماغی تؤوصیه ائتمیش، بونون گوناه اولدوغونو سؤیلمیش، هر زامان اونلارین کؤنلونو سئویندیره بیلهجک، اونلاری راضی سالا بیلهجک ایشلر گؤرمهیه چاغیرمیشلار. آتا-بابالاریمیز آتایا، آنایا، قارداشا، باجییا، اؤولادا، قوهوما-قونشویا حؤرمت ائتمیهی، رغبت بسلمهیی تؤوصیه ائتمیشلر.
بؤیوک دانیشانی کیچیک گؤتورر.
بؤیوکسيز ائوده خئییر-برکت اولماز.
آناسیز اوشاق ائوده خار اولار، آتاسیز اوشاق چؤلده.
آتالار سؤزونو توتمایانی بیابانا آتارلار.
آتاسیز اوشاق دامسیز ائو.
آنا ائوین دیرییدیر.
آتالار سؤزو و مثللرین اوشاقلارین اَمک تربییهسینده ده خصوصی رولو واردیر. شخصیتین فورمالاشماسیندا اَمک فعالیتینین اساس گؤستریجی اولدوغو حاقیندا دیرلی فیکیرلر بؤیوک موتفکّیرلریمیزین یارادیجیلیغیندا دا اؤز عکسینی تاپیر. لاکین بو مؤوضوع دا اَن گؤزل نومونهلره یئنه ده شیفاهی خالق ادبیاتیندا راست گلیریک. اَمهیی دایم یوکسک قیمتلندیرن آتا-بابالاریمیز سؤیلمیشلر کی، حلال اَمک اینسانلاردا ان یوکسک اخلاقی کیفیتلری فورمالاشدیریر. اینسان اَمهیی سئومهلی، اونون فایدالی و ضروری اولدوغونو باشا دوشمهلیدیر. اَمک اینسانین هم فیزیکی، هم ده معنوي اینکیشافی اوچون اهمیتلیدیر. اوشاقلاری لاپ كيچيك یاشدان اَمهیه آلیشدیرماق، اونلارا آسان قازانیلان مالین برکتینین اولمادیغینی، بونون گوناه اولدودوغونو ایضاح ائتمک لازیمدیر.
ایشسیزلیک یوخسوللوغون آناسیدیر.
ایشسیزلیک آرسیزلیق گتیرر.
ایشلمک اینسانی صافا چیخاردار.
ایشلهین اینجی تاخار، ایشلمهین یاندان باخار.
ایشین جانینی ایش آلار.
اَمک خوشبختلیگین آچاریدیر.
ایش باجارانین، آش یئیهنیندیر.
ایش اینسانین جؤوهریدیر.
ایش کلفین اوجونو توتماقدادیر.
ایش بیلن موشکولده قالماز.
ایشینه یاخشی باخارسان، ایش ده سنه یاخشی باخار.
آتالار سؤزو و مثللرده عقله، علمه، بیلییه یوکسک قیمت وئریلیر، اینسانین علمه عقله دولماسی دؤنه-دؤنه قئید اولونور. بیلییه جان آتماغین حیاتدا و فعالیتده ثمرهسی آشاغیداکی نومونهلرده عکس اولونور:
علم مرتبهسی اوجا اولار.
علم آغلین چیراغیدیر.
عقللی کمال آختارار، جاهیل-مال.
آغیللینین زننی، جاهیلین حقیقتیندن یاخشیدیر.
آوارا آدام کوردور.
عقللی ایشینه باخار، جاهیل دیشینه.
آتا-بابالاریمیز عقللی اولماغین اساس علامتلریندن بیری ده صبیر اولدوغونو سؤیلمیشلر. آتالار سؤزو و مثللرده صبیرلی و تمکینلی اولماق، اطرافداکیلارا نزاکتله، اونلارین حقوقلارینا حؤرمتله یاناشماق کیمی مسئلهلره ده تئز-تئز راست گلینیر.
بسلهسن اطلس اولار توت یارپاغیندان.
صبر جننت آچاریدیر.
بؤیوكلر سؤیلهمیشلر کی، صبیرلی اینسان هئچ واخت پئشمان اولماز. اینسان دوشونجهلی و عقللی اولمالی، بوتون مقاملاردا صبیر گؤسترمهیی باجارمالیدیر. صبیر اینسانی اؤز آرزوسونا چاتدیریر. اَن چتین ایشلر صبرین گوجو ایله یئرینه یئتیر، باغلی قاپیلار بو یوللا آچیلیر.
تلهسهنین کوندهسی کوت گئدر.
تلهسن یولدا قالار.
صبیر تکامولون باباسیدیر.
صبیرین آخیری خئییر اولار.
اوشاقلارین عقلی و اخلاق تربییهسی ایله باغلی آتالاریمیزین دؤوروموزه قدر گلیب چاتان مودریک فیکیرلری نئچه-نئچه نسیللرین معنوي تربییهسینده موهوم رول اوینامیشدیر. اینسانپرورلیک، دوزلوک، دوغروچولوق، سادهلیک کیمی اخلاقی کیفیتلر حاقیندا دا چوخلو سایدا آتالار سؤزو و مثللر واردیر:
یالانچینین ائوی یاندی، هئچ کیم اینانمادی.
الله تنبلی سئومز.
عقللی کیشی قیشین قئیدینه یازدا قالار.
آتالار سؤزو و مثللرده سادهلیک، تواضع کارلیق، صمیمیيت اینسانین بزهیی کیمی وئریلیر، دوستلوقدا صداقتلی و دوز اولماق، یاخشیلیق و خئییرخاهلیق قیمتلندیریلیر، تنبللیک، پاخیللیق، ریاکارلیق کیمی خصوصیتلر پیسلنیر:
دونیادا ان یاخشی شئی یاخشیلیقدیر.
دوز یولون یولچوسو آزماز.
پاخیلین گؤزو دویماز.
آبدال آت میندی، اؤزونو بی ساندی.
تنبهله ایش بویور،او سنه عقل اؤیرتسین.
یالان جوجرر، اما بیتمز.
اَکنده یوخ، بیچنده یوخ، یئینده اورتاق قارداش.
اجدادلاریمیز زامانا دیر وئرمیش، اونو هر شئیدن اوستون توتماغی، واختین قیمتینی بیلمیی تؤوصیه ائتمیشلر. چونکی اینسان یا علمله، یا دا فیزیکی اَمکله مشغول اولمالی، اؤز واختینی بوش کئچیرمهمهلی، هم اؤز حیاتینین، هم ده اطرافینداکیلارین حیاتینی بزهمک، رنگارنگ و دیرلی ائتمک اوچون چالیشمالیدیر.
واخت قیزیلدیر.
واختینی ایتیرن بختینی ایتیرر.
واخت قنیمتدیر.
واخت اینسانا هر شئیی اؤیردر.
واخت آتلی، بیز پیادا.
آتالار سؤزو و مثللر بیر-بیرینه چوخ یاخیندیر. اونلاری بیر-بیریندن آییرماق چتین اولور. فرق اوندان عبارتدیر کی، آتالار سؤزو فیکری تام ایفاده ائدیر، اونلاردا عومومیلشدیرمه و فیکیر درینلیگی موهوم یئر توتور. مثللر ایسه بو و یا دیگر کونکرئت حادثهیه عاید اولوب، ناتامام فیکیر ایفاده ائدیر، حادثهیه ایشاره ائدیلیر. مثللر تاماملانمامیش، سؤزگلیشی دئییلن قیسا دانیشیق و موقاییسهلردیر:
ایشلمهین دیشلمز.
چایا چات، سونرا چیرمان.
هر گولدن گولاب اولماز.
اول یولداش، سونرا یول.
تویدان سونرا ناغارا.
آتالار سؤزو و مثللرده خالقی چاپیب تالایان بهیلرین اؤزباشینالیغی، ظلمو، فیتنه-فسادی دا اؤز عکسینی تاپیب، اونلارا موناسیبت ایفاده اولونوب.
بهیین اَلی جیبیندن چیخینجا، کاسیبین جانی چیخار.
بهی ایله بوستان اکهنین تاغی بئلینده بیتر.
آتالار سؤزو و مثللر اوشاقلاردا هر بیر حرکتلرینین، آددیملارینین، سؤزلرینین گلهجکده نه ایله نتیجهلنهجیینی قاباقجادان دوشونه بیلمک باجاریغی فورمالاشدیریر، اونلارین معنوي جهتدن زنگین بیر شخصیت کیمی یئتیشمهسینده مهم رول اویناییر.
حاضيرلايان : محمدرضا اسماعيل زاده
بو ایفادهیه معاصر دیلیمیزده چوخ تئز-تئز راست گلمک اولار. مثلن، فیلان كسین قولاغی داری دلیر ایفاده آستادان دانیشیلان هر هانسی بیر دانیشیغی ائشیدیب باشا دوشن آدام حاقیندا ایشلدیلیر. «قولاغی داری دلمهك» ایفادهسینین باشقا معنادا ایشلدیلمهسی منه معلوم دئییل. بو باخیمدان همین ایفادهنین م.عادل اوو طرفیندن وئریلن شرحینی ده بیرمعنالی شکیلده قبول ائتمک اولماز، م.عادل اووا گؤره، قدیم اینسانلار سؤزو ایفاده ائتدیيی اشیادان آیری تصووور ائده بیلمیردیلر و اونلارین فیکرینجه، اشیا چوخ ایشلندیکجه ضعیفلهییب (یئییلیب، سورتولوب) محو اولدوغو کیمی، سؤز ده چوخ ایشلننده اونون صاحبی ضعیفلهییب محو اولا بیلر. اودور کی، هر کس اؤزو حاقیندا باشقالارینین دانیشماسینی ایستمز. بو مقصدلهدیر کی ابتدايی جمعیتلرده هر کس آدینی گیزلی ساخلاییر. باشقالارینا دئمیر. «داری داریماق» (ایفادهنین بو واریانتینی م.عادل اوو اصلینه داها چوخ یاخین حساب ائدیر) ایفادهسی ده بو ایناملا علاقهدار اولموشدور. سونرالار داریماق فعلی آرخایک لشدیيی اوچون ادبی دیلدن چیخمیش. لاکین دیالکتلرده و قئید اولونان ترکیبین داخیلینده یاشاماقدا داوام ائدیر.بیزه ائله گلیر کی، م.عادل اووون بو ایفادهنین منشایی ایله باغلی سؤیلدیيی سؤزلری قبول ائتمک چتیندیر.
باشدان قئید ائتمک لازیمدیر کی، شیفاهی دانیشیقدا «قولاغي داری دلمهك» ایفادهسینین باشقا واریانتلاری دا موشاهیده اولونور؛ قولاغي داری درمک، قولاغی داری دننمک، قولاغی داری دنلمک. قولاغی داری داریماق و ...
م.عادل اووا گؤره ایفادهدکی داری سؤزونون ادبی دیلیمیزدکی داری سؤزو ایله هئچ بیر اولاقهسی یوخدور و بونلار اومونیم حساب ائدیله بیلمزلر. ایش بوراسیندادیر کی، دیلیمیزین اَن قدیم بیر خصوصیتی عینی کؤكلو ایسیم و فعللرین بیر بیرلشمه تشکیل ائتمهسیدیر. همین بیرلشمهدن ایسیم (بیرینجی کومپونئنت) دیلده موستقیل واحید کیمی ایشلنمهیه ده بیلر؛ کسمه کسمک، دؤنرچه دؤنمک، جیرتدچیی (سونرالار؛ چیچهيی) چیرتلاماق، ساللاق ساللاماق، دین دینلمک، بوی بویلاماق، سؤی سؤیلمک، دیش دیشلمک، ایمه ایمک، اریگی ازیلمک، یولما یولماق، توتما تولماق،یازی یازماق، دوزمه دوزمک، قوشقو قوشماق، ایتیك ایتمک، گلین گلمهک و ...
گؤستریلن “داری داریماق” ایفادهسینده بیلدیریلن عینی معنا فعلی کومپونئنتله ده (داریماق) ایفاده اولونور. بو جهت ده، یعنی بوتون بیرلشمهنین معناسینی بیر کومپونئنتین ایفاده ائتمهسی خصوصیتی دیلیمیزده گئنیش یاییلمیش قانونلارداندیر و علمده «سئمانتیک سیخیلما» حادثهسی آدلانیر. بیر سؤز هر ایکی عنصورون بیرلیکده معناسینین بیلدیریر و سئمانتیکاجا زنگینلشمیش اولور.بئلهلیکله، «داریماق» بیر کسین حاقیندا دانیشماق، اونو دیله-دیشه سالماق، بی آبیر ائتمک دئمکدیر. م.عادل اوو اؤز فیکرینی قوووتلندیرمک مقصدیله علاوه ائدیر کی، «داریماق» سؤزونون دانیشماق، سؤیلنمکله علاقهسی، دارا-بارا (سالماق) واحیدینده ده موشاهیده ائدیلیر. هابئله خالق دیلینده «دارینی کولا تؤکمک» ایفادهسی غیبت قیرماق، شخص حاقیندا اونون پیسینه دانیشماق معناسیندا ایشلدیلیر.
بیزیم فیکریمیزجه، م.عادل اوو «قولاغی داری دلمهك»، یاخود «قولاغی داری داریماق» ایفادهلرینین معناسینی دوزگون معیینلشدیرمیر ایفادهنین معناسی دوزگون معیین اولونمازسا، همین ایفادهنین شرحینی وئرمک مومکون دئییل. یعنی دئمک ایستییریک کی، حاقیندا صحبت گئدن ایفادهنین معناسی م.عادل اووون معیینلشدیردیيی کیمی «بیر کسین حاقیندا دانیشماق»، «اونو دیله-دیشه سالماق»، «بی آبیر ائتمک» دئییل. عمومن ایفاده دانیشماق، سؤیلنمکله ده باغلی دئییل. بیز م.عادل اووون بئله بیر فیکری ایله ده راضی دئیيلیک کی، ایفادهدکی داری سؤزو معاصر دیلیمیزدهکی داری سؤزو ایله علاقهدار دئییل. چونکی ادبی دیلیمیزده دنلی بیتکیلردن بیرینین آدی اولان داری سؤزو بو ایفادهده اؤزونو آیدین شکیلده گؤستریر. بونا اساسلاناراق دئیه بیلریک کی، م.عادل اووون بو ایفادهنین واریانتلاریندان بیری اولان «داری داریماق» واریانتینا اوستونلوک وئرمهسی، ائلهجه ده ایفادنی داخيلی اوبیئکتلی فعللرله مثلن، «سو سووارماق»، «اؤلو اؤلمک»، «ایش ایشلمک» و ...) باغلی ایضاحی ایفادهنین کؤکونو معیینلشدیرمهیه یاردیم ائتمیر. م.عادل اووون اؤز فیکرینی اساسلاندیرماق اوچون نومونه گؤستردیگی «دارا-بارا» (سالماق)، «داریني کولا تؤکمک» ایفادهلری ده «قولاغی داری دلمهك» ایفادهسینین منشایینی ایضاح ائتمک اوچون اساس اولا بیلمیر.
یوخاريدا قئید ائتمیشدیک کی، «قولاغی داری دلمهك» ایفادهسینده قولاق و داری سؤزلری یالنیز دییشمز قالدیغی حالدا، ایفادهدکی فعل موختلیف واریانتیاردا موشاهیده اولونور. بئله واریانتلاردان بیری دؤشورمک فعلی ایله دوزلیر. بو فعل ایستر دیلیمیزین تاریخینده، ایسترسه ده معاصر شیوهلریمیزده «ییغماق»، «دنلهمک» معناسیندا ایشلمیشدیر. آذربایجان دیلی شیوهلرینده قدیم تورک لئکسیک قاتینی آراشدیران ي .عزیزاوو دؤشورمک فعلینین گؤستریلن معنالاردا ایشلنمهسینه دایر کیفایت قدر فاکتلار گؤستریر: دیالئکت لئکسیکاسیندا دؤشور – شکلینده «ییغماق»، «دنلهمک» معناسیندا ایشلنیر: - آی اوشاخ، گئت چؤر-چؤپ دؤشور؛ آناسی نه تؤکورسه، قیز اونو دؤشوروب . همین سؤزون تبريز شیوهلرینده ایشلندیيینی محمد حسين شهریارین اثرلریندن گؤرمک اولور: گؤزلر آسيلی، یوخ نه قارالتی، نه ده بیر سس، باتمیش قولاغیم گؤر نه دؤشورمکدهدی داری».
بو فاکتلاری قئید ائتدیکدان سونرا ائ.ازیزوو یازیر: «دؤشورمک» سؤزونون «ییغماق»، «دنلمک» معنالاریندان و محمد حسين شهریارین «باتمیش قولاغیم گؤر نه دؤشورمکدهدی داری» میصراسیندان بئله نتیجهیه گلمک اولار کی، «قولاغي داری دلیر» مثلینین اصلی «قولاغی داری دریر» اولموشدور. همین مثلدکی دریر «ییغیر» سؤزو سس فرقلشمهسی حادثهسینه اوغرامیشدیر: دریر دلیر.
بیز ده ي.عزیزاووون «قولاغی داری دلمهك» ایفادهسی ایله باغلی دئدیيی فیکیرله راضیییق. مثلده «ییغماق»،«توپلاماق» معناسیندا اولان دلمهك فعلی ایشلنمیشدیر کی، همین فعل ایستر قدیم یازيلی عابدهلریمیزین دیلینده، مثلن، «کیتابی-دده قورقود»دا، ایسترسه ده معاصر ادبی دیلیمیزده، ایسترسه ده شیوهلریمیزده گئنیش شکیلده ایشلنیر. ایفادهنین ایلکین واریانتی «قولاغی داری دلمهك» اولموشدور. سونرادان، ي.عزیزاووون قئید ائتدیيی کیمی، بو سؤزده سس فرقلشمهسی حادثهسی باش وئرمیش، درمک سؤزو دلمهك سؤزونه چئوریلمیشدیر. بونا سبب «ر» سسینی تلفظ ائدرکن دیلین سرعتله تیترمهسیدیر. اگر مثل کؤهنه واریانتدا قالسایدی داری سؤزونو تلفظ ائدرکن تیترهین دیل یئنیدن درمک سؤزونو تلفظ ائدرکن ده تیترملیدی. محض بیر سببدن درمک سؤزوندکی «ر» سسی «ل» سسی ایله اوز اولونور. بئله حادثه هم ادبی دیلیمیزده، هم ده شیوهلریمیزده چوخ گئنیش یاییلیب. مثلن؛ ضرر-ضرل.
بورادان آیدین اولور کی، ایفاده تامامیله باشقا بیر معنا ایفاده ائدیر. بئله کی، دیگر دنلی بیتکیلرله موقاییسهده دارینی بیر یئره توپلاماق حدیندن آرتیق چتیندیر. ایفاده یارادیلارکن بو جهت نظره آلینیب. چتین ائشیدیلن سؤز و هيجالاری چتینلیکله بیر یئره توپلاییب معنا چیخاران آدام حاقیندا «قولاغی داری دلیر» دئییلیر کی، بورادا دارینی بیر یئره توپلاماقلا چتین ائشیدیلن سؤزلردن معنا چیخارماق بیر-بیری ایله موقاییسه اولونور.بئلهلیکله، تام یقینلیکله دئیه بیلریک کی، «قولاغی داری دلمهك» ایفادهسی معیشت زمينه سينده یارانیب و اونون تورک خالقلارینین میفیک تفککورو ایله هئچ بیر علاقهسی یوخدور.
حاضيرلايان : محمدرضا اسماعيل زاده